TỔ ĐÌNH THIỆN TƯỜNG
Trang Nhà < Bài Viết
Văn Bia Nơi Sinh Trưởng
Hòa Thượng Thiền Sư Thích Thanh Từ
-Lời giới thiệu
Bút giả nhân chuyến về Cần Thơ dạy học tại trường trung cấp Phật Học TP. Cần Thơ, được thầy Nhật Tín đưa về thăm lại các Tổ đình Phước Hậu, Tổ đình Phật Quang... nơi xuất hiện của những bậc Long Tượng trong thiền môn, Cao Tăng của Phật giáo Việt Nam thời cận và hiện đại như Tổ Khánh Anh, Tổ Thiện Hoa, Thiền Sư Thanh Từ v.v.... Trên chuyến đi này, đoàn đã ghé thăm Từ Đường Trúc Lâm, nơi Thiền sư Trưởng lão Thích Thanh Từ ra đời. Đây không những là di tích kỷ niệm ngôi nhà cũ nơi Thiền sư sinh ra, mà cũng là đạo tràng tu học, nêu cao tông chỉ Trúc Lâm hiện nay.
Thiền sư Thanh Từ (1924-?), 103 tuổi, là một vị Cao Tăng Việt Nam còn sinh tiền hiện nay. Bút giả cũng đã học hỏi từ Hòa Thượng rất nhiều. Từ nhỏ bút giả thường nghe Hòa Thượng giảng qua băng cassette, thỉnh thoảng cũng về Thường Chiếu tham vấn. Là người ham đọc sách, nên hầu hết sách vở của Hòa Thường bút giả đều đọc qua. Hòa Thượng cũng là một trong những vị Thầy khai phát chí nguyện dịch kinh, giảng Pháp của bút giả lúc sơ tâm. Nhờ đọc một câu Hòa Thượng Thanh Từ nói: "Quý thầy hiện nay phần lớn lo việc độ tử mà không lo việc độ sinh. Còn rất nhiều kinh sách chữ Hán trong Đại Tạng Kinh chưa ai phiên dịch sang chữ Việt....", nên từ đó bút giả tự nhắc mình tránh duyên cúng kiến, đám xá, để thời giờ chuyên tâm học chữ Hán và kinh điển.
Nay bút giả có dịp về quê Hòa Thượng, thăm những Tổ đình Phật Quang, Phước Hậu... nơi Hòa Thượng từng tu họcvới tổ Thiện Hoa, nhất là ghé lại thăm Từ Đường Trúc Lâm nơi Ngài ra đời. Đây cũng là một duyên lành lớn để bút giả tỏ lòng tôn kính và tri ân đối với một bậc đại thiện tri thức trong đời.
Vào Từ Đường Trúc Lâm, điều ấn tượng nhất đối với bút giả là "Văn Bia Nơi Sinh Trưởng Hòa Thượng Thiền Sư Thích Thanh Từ" được khắc trên một tấm bia lớn trước từ đường. Bài văn khắc bia này viết theo thể "minh văn" xưa, chủ yếu là văn biền ngẫu đối xứng, trước trường hàng, sau kệ tụng, âm điệu trầm bỗng, du dương, đã tóm tắt một phần nào cuộc đời và công hạnh của Thiền sư.
Vì văn khắc bia bị hạn chế về không gian bố cục, nên không thể thể hiện hoàn toàn tính chất của thể văn. Vì vậy, bút giả biên tập lại bài văn này, xuống câu khi cần thiết, để thể hiện sự đối xứng và mạnh mẽ của văn phong, nhằm giúp người đọc dễ dàng thưởng thức được nét đẹp văn chương của nguyên tác.
Với lòng tri ân, bút giả ghi lại bài văn bia này để giới thiệu cùng Tăng Ni và Phật tử xa gần, nhằm ghi nhận công đức hoằng Pháp lợi sinh của một bậc Đại sư Phật giáo Việt Nam còn sinh tiền. Ai về miền Tây, xin một lần ghé thăm ngôi từ đường thân thương này.
Nam-mô Thường Tri Ân Bồ-tát Ma-ha-tát.
Hậu học Sakya Minh-Quang ghi
Văn Bia Nơi Sinh Trưởng Hòa Thượng Thiền Sư Thích Thanh Từ
Hậu Giang dòng Phật,
Trà Ôn đất thiêng.
Dân chúng hiền hòa,
Hoa Đàm xuất hiện.
Hòa thượng THÍCH THANH TỪ, thế danh Trần Hữu Phước, quê quán Rạch Tra. Ngài sinh năm Giáp Tý (1924), ấp Tích Khánh, xã Tích Thiện, quận Cầu Kè, tỉnh Cần Thơ. Nay là ấp Tích Khánh, xã Thiện Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long.
Bến Trà Ôn rước khách hiền nhân,
Bờ An Thới đưa người trần thế.
Duyên lành sẵn có,
Chợt gặp Hòa thượng Hoằng Huệ,
Liền bày tỏ chí nguyện xuất gia.
Túc duyên hội đủ,
Thiện hữu dẫn đường,
Thầy xuống chùa Phật Quang
Cầu tổ THIỆN HOA tế độ.
Ngày ngày cần mẫn lao động,
Đêm đêm tinh chuyên bái sám.
Kinh Luật Luận không hề xao lãng,
chỉ ít lâu thông suốt giáo thừa.
Thế sự vô thường,
Hợp tan biến đổi!
Thầy trò lên Phước Hậu náu nương,
Huynh đệ được đất lành an trú.
Tổ KHÁNH ANH mến thương bảo bọc,
Thầy vẹn toàn hiếu đạo song thân.
Sáng dạy trẻ nhỏ học rành chữ nghĩa,
Tối tọa thiền trí tuệ tỏ thông.
Cơ duyên thuận lợi,
Đạo pháp trông chờ.
Du phương hành cước,
Hoằng pháp lợi sanh.
Giảng thiền giáo: Ấn Quang, Pháp Hội.
Truyền pháp âm: Vạn Hạnh, Huệ Nghiêm.
Phật tử nơi nơi tin sâu chánh pháp,
Tăng Ni chốn chốn nhuần thấm cam lồ.
Đi giày cỏ, vạch đường Pháp Lạc,
Dẫn kẻ mê trở lại Quê nhà.
Chống gậy tre mở lối Chân Không,
Lay kẻ mộng nhận ra Ông chủ.
Dựng cờ pháp tung bay đất Bắc,
Nêu cao nếp đạo Lý Trần.
Đánh trống thiền vang dội trời Nam,
Thừa kế Trúc Lâm tông chỉ.
Thường Chiếu, Trúc Lâm trường tuyển Phật,
Tăng Ni bốn chúng thảy nương về.
“Uống nước nhớ nguồn”,
Ơn thầy tổ năm xưa hằng tạc dạ.
“Sẻ bùi chia ngọt”,
Nghĩa đệ huynh chốn cũ vẫn ghi lòng.
Thế nên,
chùa tổ Phật Quang đổ dột,
Thầy vội trùng tu.
Tổ đình Phước Hậu cũ hư,
Thầy liền dựng lại.
Từ đây,
Trăng Lăng Già vằng vặc,
Muôn thuở vẫn chiếu soi.
Thuyền Bát Nhã thênh thang,
Nghìn thu luôn đưa đón.
Tông phong vững mạnh,
Đạo mạch tuôn trào.
Minh rằng:
Rạch Tra nơi sinh trưởng
Trà Ôn chốn quê nhà
Noi gương thầy Tử Lộ
Hết lòng thờ mẹ cha.
Dòng Phật cuồn cuộn chảy
Cờ pháp phất phới bay
Đèn Thiền bừng chiếu khắp
Cửa Giáo rộng mở bày.
Phật Quang trường tuyển Phật
Tập theo hạnh Thiện Tài
Thấm nhuần Kinh Luật Luận
Quyết chí thoát trần ai.
Người mê được lay tỉnh
Đời, đạo thưởng Triệu Trà
Phật, Phước thường rạng rỡ
Chốn Tổ ngát hương xa.
Thất chúng môn đồ, thành tâm khế thủ
Ngày rằm tháng giêng năm Ất Dậu-2005
Sa-môn Sakya Minh-Quang viết và biên tập lại, ngày 14 tháng 04, 2026 tại Thiền Viện Trúc Lâm Phương Nam, Trường Trung Cấp Phật Học TP. Cần Thơ.
